****************
TOMBS OF THE BLINDDEAD
"When there is no more room in the tombs, the blinddead will walk the earth"

Wat had ik mij dit volledig anders voorgesteld. In tegenstelling tot het te verwachten trashyfilmpje met B-allures, ondermaatse regie, slechte acteerprestaties kreeg ik tot mijn positieve verbazing een heuse horrorklassieker voorgeschoteld, potentievol, origineel en zelfs nagelbijtend spannend. La Noche Del Terror Ciego past helemaal in de sfeer van de Europese horrorfilms van de jaren zeventig en tachtig maar regisseur Amando De Ossorio weet er een enorme dosis benauwde inventiviteit en een dreigende sfeer rond te bouwen wat de film apart maakt en de regisseur op dezelfde hoogte plaatst als die andere cultmakers Lucio Fulci, Dario Argento of zijn landgenoot Jesus Franco.

Veel is er nochtans niet geweten over De Ossorio. Over zijn geboortedatum is men het zelfs niet eens of het nu 1918, 1925 of 1926 was. Laat ik mijzelf dan maar direct begeven naar zijn filmhistorie. Begin jaren '60 blikte hij een aantal Westerns in, met sprekende titels als Tomb Of The Pistolero en Grave Of The Gunfighter, om in 1969 uit te pakken met zijn eerste, niet echt memorabele horrorfilm Malenka. Een vampierenfilm die onder de genrefans misschien beter gekend is als Fangs Of The Living Dead. Het is echter twee jaar later met deze Tombs Of The Blind Dead dat hij eindelijk naam maakt en reputatie vergaart.

De Ossorio groeide op in La Coruna waar legendes en vreemde verhalen over tempeliers en duivelse druïden nog de ronde deden. Het zullen vooral de eerste zijn die voor hem als inspiratiebron fungeerden, want hij laat hen hier aandraven als een kruising tussen een vampier en een zombie. Deze in rottende monnikenpij uitgeruste Blinde Doden herrijzen elke nacht uit hun graven op zoek naar vers vlees en bloed.

In de eerste knap in elkaar gestoken scènes krijg je al meteen een beeld van de originele tempeliers. We bevinden ons ergens in de dertiende eeuw in de verlaten ruïnes van een abdij waar de tempeliers, een geheimzinnige groep van mystieke, religieus geïnspireerde kruisvaarders, zich schuilhouden. Ze zaaien reeds een lange tijd dood en verderf door jonge maagden te stelen uit de omliggende dorpen en hen te onderwerpen aan duistere rituelen. In de offerscène waarin de vrouw vastgeketend talloze zwaardsneden krijgt, is beangstigend en De Ossorio zoomt daarbij handig in op de gezichten van enkele ridders die eruit zien alsof ze medelijden hebben en de vrouw zo snel mogelijk willen helpen maar op het moment dat de hoofdtempelier het ritueel stillegt, zijn zij de eersten om naar de vrouw toe te rennen en het sijpelende bloed uit haar borsten op te drinken. Suspens ten top en met deze beruchte scène alleen al maakte De Ossorio indruk. De plaatselijke bevolking (van in de film dus) pikte het schrikbewind niet langer, bundelde de krachten en veroordeelden de ridders tot de dood. Ze werden opgehangen aan bomen, alwaar kraaien hun oogballen opaten, en later begraven in de abdij.

Na deze proloog vat het hedendaagse verhaal aan bij het duo Virginia en Roger, genietend van een strandvakantie. Bij toeval ontmoet Virginia haar vroegere schoolvriendin Betty. Zij heeft een zaak opgericht waar ze etalagepoppen construeren (en waar is de zaak gelegen: "Near the morgue?" "It's the best I could afford." Dien ik u er attent op te maken dat dit een latere betekenis zal hebben). Wat Virginia of Roger beroepshalve doen, dien jezelf aan te vullen. Wat ze gaan doen is een treintrip maken en een kampeerweekend houden. Zeer tegen de zin in van Virginia nodigt Roger, verblind door borsten en billen, Betty uit om mee te gaan. Op de trein wordt duidelijk waarom er een spanning is tussen Betty en Virginia.

Beiden waren in hun schooltijd lesbische experimenteervriendinnen (uiteraard kan een subtiele flashback naar dit sensuele verleden niet ontbreken maar naar Spaanse tegenstelling tot bijvoorbeeld een Franco blijft alles zeer soft en braafjes) en het was vooral Betty die de touwtjes naar zich toetrok. Wanneer nu op de trein ook blijkt dat Betty het meer dan stoeisgewijs goed kan vinden met Roger, is dit het sein voor Virginia om van de trein (traag rijdende trein!) af te springen. Roger trekt wel nog aan de alarmbel maar de treinmachinist weigert te stoppen wanneer hij in de verte een ruïne ziet waar Virginia naar op stap is, "she doesn't know what she's in for." U weet al hoe laat het straks zal zijn.

Wanneer Virginia zelf ontdekt dat het gebouw dat ze in de verte spotte eigenlijk een verlaten ruïne is (De Ossorio leidt u weldoordacht rond naar plekjes die je later zult tegen komen), doet ze wat de meeste meisjes zouden doen: absoluut niet terug gaan naar de treinrails en het spoor volgen tot de volgende stad, neen wat ze wel doet is haar kampeermateriaal uitpakken, zelf een vuurtje maken en in dat isolate bouwval in schaarse nachtkledij en met wat jazzy toontjes uit haar transistorradiootje gezellig de nacht doorbrengen. Nu dat laatste had ze niet echt mogen doen. Niet dat jazz een slechte muziekkeuze is, maar door de zwoele toontjes hoort ze noch de klokken luiden, noch de zombies die tegelijkertijd opstijgen vanuit hun graf. En wat voor zombies. De creaties passen echt perfect bij de kerkhofsfeer die er hangt. Ze zien er met hun grijszwarte botten en beenderen volledig uitgedroogd en rot uit, hun zeer dunne lange slierten haar lijken wel op hun schedel van op afstand met lijm erop gesmeten te zijn, hun monnikenpijen zien er afgerafeld uit en de dikke laag stof erop zorgt voor een angstig element. U zou ze in uw nachtmerrie al eens kunnen tegenkomen hebben. En o ja, ze rijden te paard. Dit zou belachelijk kunnen klinken hoor maar eens je de beelden gezien hebt, veelal in vertraging met paardengalop in echo, brengt dit iets zeer nieuws, unieks en aparts mee bij het genre. Uiteraard waren de paarden iets moeilijker te maquilleren, dus u moet maar denken dat het zombiepaarden zijn. En o ja deel twee, ze zijn stekeblind en dienen dus op hun gehoor af te gaan (vandaar ook dat ze traag lopen zeker).

Aldus zijn de zombies opgerezen, het hek is van de dam, hun jachtnacht is opengesteld. Veel bloed of gore valt er eigenlijk niet echt te rapen maar de film wordt vooral en perfect gedragen door zijn atmosfeer en de vele dreiging die uit de scènes voelbaar naar voor komen. Want onze zombies zijn wel zoals het in die tijd hoort behoorlijk slow qua move maar toch o zo doeltreffend. Ze kennen de ruïnes als hun rottende broekzak en jagen hun prooi omsingelend in het nauw waarna ze hun tegoed kunnen doen aan hun vampierslusten. En als hun slachtoffer toch de vervallen bouwstenenplaats weet te verlaten hebben ze nog steeds hun paarden. En hun geluk zal niet opkunnen. Waar we in de aanvang van de film nog te horen krijgen dat de ruïnes al meer dan 100 jaar verlaten zijn, krijgen ze heden ten dage veel volk over de vloer. Immers, de volgende dag gaan Betty en Roger op zoek naar Virginia, wanneer ontdekt wordt dat ze vermoord werd, komt ook de politie ter plaatse en omdat deze een groep smokkelaars verdenken, wordt de leider van die groep ook naar de plaats gelokt. 't Is daar kerstmis en nieuwjaar tesamen voor onze blinde doden. Maar ook elders speelt zich een subplot af, want blijkt dat de vampierslusten van onze tempeliers hetzelfde effect hebben als beten van een zombie: hun slachtoffers komen eveneens tot leven (dit is als je van leven kunt spreken bij zombies). En zo zien we Virginia in het lijkenhuisje en daarrond ook wat horrorexploten verrichten (let op de scène in het mortuarium: de enkele lamp die er hangt, slingert van links naar rechts. Dit is een klassieker onder de lijkenhuisscènes en is logisch te noemen om een creepy sfeer te creëren bij het ontsluieren van Virginia's lijk, maar normaal wordt er een reden gegeven waarom die slingert: iemand loopt daar tegen of zoiets. Neen hoor niet hier, van het moment dat men binnenstapt, hangt die lamp daar al lustig te zwieren. Dat zijn dus die evenwel goed gesmaakte B-elementen die boven water drijven).

De film is vooral gebouwd rond de drie karakters Virginia, Betty en Roger. De mannelijke kijkers worden op hun wenken bediend want Maria Elena Arpon en Lone Flemming zijn Spaanse verrukkelijke jongedames, gekleed in net niet onthullende en daarom sexy topjes en pants, terwijl César Burner de stereotiepe machoverleider mag uithangen waar hedendaagse vrouwen vooral op afknappen. Ook de andere jonge vrouwen lijken weggeplukt te zijn uit een modeshow en geven traditioneel bij die Europese horrorfilms dat extra erotische cachet mee. Helemaal niet vulgair maar o zo sexy, alhoewel De Ossorio wel even weet te ontsporen door er een verkrachtingsscène in te stoppen die niks meegeeft aan (de opbouw van) het verhaal. Een minpunt, alleszins maar volgens mij wil hij ons daarmee meegeven wat Romero al eerder deed, namelijk dat vooral onze eigen medemens onze grootste vijand en tegenstander kan zijn. Zie ook maar de scène waarin Betty en de flirtdame van de smokkelaar opgesloten zitten in de ruïne met de dichterbijkomende zombies op de achtergrond. Door het hun zichzelf zo moeilijk te maken, krijgen de zombies - ijzingwekkend spannend evenwel - alle mogelijkheid om hun slachtoffers te omsingelen.

Let op, Tombs Of The Blind Dead bevat wel degelijk de B-elementen die hem in het trashgenre kunnen stoppen. Wanneer de zombietempeliers uit hun graven rijzen, zijn de handskeletten die een grafsteen opzij duwen precies weggeplukt uit een winkel waar ze plastic Halloween spulletjes verkopen. Ook de interpretatie van de 'nieuwe' zombies is niet zo effectief. Terwijl het nooit werd uitgelegd waarom beten van de tempeliers aanleiding geven tot zombieneveneffecten (waaronder dus uit de doden herrijzen), zien we hun eerste slachtoffer in een subplot in het mortuarium terug tot leven komen. De make-up hierbij is erbarmelijk te noemen. Ook merk je in de aandacht trekkende openingsscène dat bij de close-ups gebruik wordt gemaakt van een dummypop. Ach, het zijn gewoon leuk gesmaakte low-budget elementen. Hecht liever aandacht aan het surplus dat aan de zombies wordt gegeven, namelijk hun vampierinstincten of hun verkregen vernieuwende make-up - niet dat flauwe belabberde van de Romero films of het ontbindende van de wormskeletten van Fulci, maar wel een lang uitgestreken, rottend gezicht met vette plakkende en dunne haren - of de mogelijkheid om met paarden te rijden, eigenlijk een eenvoudig idee maar verrassend effectief uitgevoerd. De te verwachten nudity bij een Europese terrorproductie als deze is redelijk soft te noemen maar daarom desalniettemin minder sexy. De Ossorio laat blijken dat borsten en billen verhuld in lingerie, even sexy (of meer) kunnen zijn dan een full frontal. Maar de grote verdienste van de regisseur is zijn potentie geweest om doorheen camerabewegingen een dreigende, angstige sfeer te creëren zonder de prent daarmee actievol te maken. Snel en dynamisch is het niet te noemen, de gore is niet overdreven, sommige griezelmomenten zijn goedkoop maar in zijn geheel is het gewoon inventief effectief. Voor fans van de zombiefilm, vooral dan van de Europese terror/horror films, is deze Tombs een aanrader.

Bruno Pletinck

Regie:
Andrea Bianchi

Cast:
Mariangela Giordano (Evelyne)
Peter Bark (Michael)
Roberto Caporali (George)

Italië / 1980 / 82 min

Verdeler
Japan Shock Video