Homepage filmsalon
****************
LA PROMESSE

REGIE:
Jean Pierre & Luc Dardenne


*********


MET:
Jérémie Rénier

Assita Ouedraogo

Rasmane Oueddraogo

*********


België / 1996 / 92 MIN.
*********


Verdeler:
Cinéart

Belofte maakt geen schuld

De gebroeders Dardenne groeiden op in Luikse Seraing. De drie jaar oudere Jean-Pierre stapte samen met zijn broer Luc in 1978 in de filmwereld. De aftasting was begonnen, geen enkel besef van het feit of hun films ooit enig succes gingen behalen. Een tien jaar lang stonden ze slechts in voor de regie van videodocumentaires (waaronder hun debuut "Le Chant Du Rossignol" en "Leçons D'Une Université Volante"), vooraleer ze in 1987 uitpakten met hun eerste langspeler "Falsch", vijf jaar later pas gevolgd door opvolger "Je Pense À Vous". In 1996 vertrokken ze wederom vanuit een ander soort regiestijl met "La Promesse" als gevolg. Na met deze prent hun ogenschijnlijk defnitieve doorbraak teweeg gebracht te hebben, volgden ook nog de andere gelauwerde films "Rosetta" en recentelijk het toch min of meer oppervlakkige "Le Fils".

In "La Promesse" filmen de Dardennes tegen de achtergrond van de Luikse vergane mijn- en staalindustrie, een plaats waar ze persoonlijk ook bij betrokken zijn. Door de korrelige structuur en de rauwe uitstraling, neigt "La Promesse" dan ook sterk naar het documentarische. Niet in het minst door het confronterende realisme, die deze film herbergt.

We maken kennis met Roger (Olivier Gourmet), een illustere figuur, die een belangrijke schakel is inzake de internationale mensenhandel. De illegalen, die ons België binnenraken, raken meteen afhankelijk van de tirannieke Roger, aangezien deze laatste hen voorziet van valse papieren en onderdak. Rogers handeltje draait goed, nog beter met de (door hem verplichte) medewerking van zijn zoon Igor (Jérémie Rénier). Wanneer de vluchteligen uiteindelijk een duur plaatsje gekregen hebben in een plaatselijk krot, is er op de koop toe ook de gelegenheid om te werken. Wanneer de zwarte Amidou (Rasmane Ouedraogo) na een werkongeval niet door Roger naar het ziekenhuis mag worden gebracht en vervolgens sterft, is dit voor Igor de emmer die de druppel doet overlopen. Hij beseft dat zijn vader fout bezig is en maakt aan Amidou de belofte voor zijn vrouw en kindje te zorgen en ze te beschermen tegen de mogelijke handelingen van zijn vader.

De regie van de gebroeders Dardenne is erg vluchtig, de film is nergens langdradig. Het verhaal, ook naar de hand van de beide regisseurs, is realistisch en bovendien erg authentiek in beeld gebracht. Het realisme bleek ook achteraf een belangrijke factor te zijn voor het welslagen van dit Belgische sociale drama. Een genre, waarin het regisserende duo zich later nog internationaler ging laten gelden. In het verhaal staan waarden als vaderliefde, maar vooral racisme en plichtsbesef centraal. De 15-jarige Igor is verstandig genoeg om te beseffen dat zijn vader serieus over de schreef gaat, maar weet dat hij weinig kan beginnen. Zijn vader daarentegen houdt wel van zijn zoon, maar op een erg bizarre manier. Hij ziet hem immers ook als een zakenpartner en zo behandelt hij hem soms ook. De scènes waarin Roger en Igor het huurgeld gaan collecteren of wanneer Igor als een vrije jongen alles van zich af kan zetten door zijn omgang met vrienden zijn erg indrukwekkend en grijpen de kijker echt aan. In tegenstelling tot vele genregenoten is "La Promesse" niet oppervlakkig, maar toont hij ook de diepmenselijke gevoelens van de personages. Het is een interessante studie over een delicaat probleem. Een oplossing heeft de film niet voor handen, het einde is, zoals kenmerkend voor de Dardenne-films, bruusk, maar toch zet de film ons aan tot nadenken.

De rolverdeling in "La Promesse" is zonder twijfel een schot in de roos. De debuterende Jérémie Rénier, die pas drie jaar later in 1999 in een volgende film zou acteren, is een voortreffelijke zoon, getormenteerd door zijn persoonlijke mening en gevoelens over de zaak, maar tegelijkertijd ook liggend onder zware druk van zijn op en top zakelijke vader, een rol die dan weer op oersterke wijze neergezet wordt door toekomstig fetisj-acteur Olivier Gourmet.

"La Promesse" is geen plezierige film om naar te kijken, op sommige momenten zelfs een schokkende. Dit is zonder twijfel één van de beste voorbeelden van Belgische cinema op topniveau!

Peter Janssens