**
REGIE:
Lieven Debrauwer

*********


MET:
Dora Van Der Groen (Pauline)

Ann Petersen (Paulette)

Rosemarie Bergmans (Cécile)

Nand Buyl (Notaris)

*********


BELGIE / 2001 / 78 MIN.
*********


Verdeler 35 mm:
Cinelibre


Verdeler Video - dvd
A-film*********

'Pauline & Paulette', het langspeelfilmdebuut van de Gentse cineast Lieven Debrauwer (°1969), gaat over een klein meisje van zesenzestig. Dat kleine meisje, Pauline genoemd, wordt vertolkt door Dora van der Groen, met wie de cineast al eerder samenwerkte voor de korte films 'Het Bankje' ('92), 'Het Testament' ('97) en 'Leonie' ('96), bekroond met o.a. de Prijs van de Jury op het Cannesfestival '97.

Pauline is mentaal gehandicapt. Ze kan niet correct lezen, schrijven en spreken. Sinds het overlijden van haar ouders woont ze bij haar oudere zus Martha (Julienne De Bruyn). Voor Martha is niets te veel. Liefdevol en geduldig smeert ze de boterhammen met choco of confituur voor Pauline en strikt ze haar schoenveters. Op veel hulp van Pauline kan ze echter niet rekenen want het grootste deel van de tijd is Pauline verdiept in haar plakboek vol bloemen en het gieten van bloemenperken. Wel gaat ze geregeld naar de slager en als alles prima verloopt kan ze ook nog zeggen wat ze wenst. Maar het kan verkeren. Als Martha plots overlijdt, brengt dit een ommekeer in het leven van Pauline's andere zussen: Paulette (Ann Petersen) en Cécile (Rosemarie Bergmans). Zeker als ze van de notaris (Nand Buyl) vernemen dat Martha haar bezittingen overlaat aan diegene die voor Pauline wil zorgen. Beide zussen zijn overstuur en weten niet wat aan te vangen. Cécile, woonachtig in een luxueus appartement in Brussel heeft een nieuwe vriend die zeker met de komst van Pauline niet zal tevreden zijn. En Paulette die een kledingszaak (ideale roddelplaats van de bevolking!) uitbaat en lid is van een amateur-operettegezelschap ziet het helemaal niet zitten. Toch komt er een oplossing. Pauline trekt in bij Paulette. Maar niet voor lang. Want Paulette pikt het niet langer dat haar naïeve zus te pas en te onpas de winkel binnenstapt. Ze stuurt Pauline naar Cécile. Maar daar voelt Pauline dat ze niet gewenst is. Per taxi keert ze terug naar Paulette bij wie ze zich geborgen voelt…

Filmmaker Debrauwer situeert zijn verhaal in Lochristi, een dorpje niet ver van Gent. Een locatie waar net als in andere Vlaamse landsgedeelten het merendeel van de inwoners zich bewegen in grauwe interieurs waar bruine koffiekopjes op een toile cirée, een vertrouwd tafereel zijn. De decors van Hilde Duyck, nu eens kleurlijk (rood, roze en fuchsia in Paulette's winkel), koel (blauw en wit in het appartement van Cécile) en grauw (bruin, beige in Martha's leefruimte) zijn tekenend voor de respectievelijke karakters van de zussen: opgewekt, mondain en plichtsbewust.

Met schroom weet de cineast de dementie van Pauline voor te stellen als een metafoor voor communicatiestoornissen tussen de verschillende personages die elkaars leven grondig veranderen. Een leefwereld van een mentaal gehandicapte en haar naasten wordt treffend in beeld gebracht en een eerbetoon aan familiebanden die sterker zijn dan de beste vriendschappen blijft niet uit. Dit komt het best tot uiting in de scène waar Paulette afscheid neemt van haar operettegezelschap en al vlug alleen achterblijft. Stilaan stelt ze zich kwestbaar op en beseft ze dat Pauline haar enige toeverlaat is.

'Pauline & Paulette' wordt schitterend gedragen door Dora Van Der Groen en Ann Petersen (beiden 74 jaar) en muzikaal ondersteund door de muziek van Frédéric Devreese. Omdat het hier een mentaal gehandicapte betreft in de hoofdrol kan het ook niet anders dat de vergelijking wordt gemaakt met Jaco Van Dormaels 'Le Huitième Jour'. Toch was het niet de bedoeling van Debrauwer een lans te breken voor mentaal gehandicapten maar gewoon een film te maken over kleine mensen met herkenbare dagdagelijkse zorgen. Een film uit het leven gegrepen. 'Pauline & Paulette' werd overladen met talrijke prijzen waaronder de Grote Forum Publieksprijs op het Cannesfestival 2001 in de sectie 'La Quinzaine des Réalisateurs', de Louis Paul Boonprijs en voorgedragen voor de Oscar als Beste niet-Engelstalige film. Een warme, sympathieke, universele film die zeker niet vervalt in overdreven sentimentaliteit.


(Linda Crivits)