2003, België

Regisseur: Stijn Coninx

Cast: Neeltje De Vree, Huub Stapel, Johanna Ter Steege, Dirk Roofthooft, ...

Duur: 108 min.

Release: 29-10-2003

Verdeler: Warner Bros

Laat de liefde uw wapen zijn

Met Verder Dan De Maan is Belgisch regisseur Stijn Coninx inmiddels aan zijn vijfde film toe. Na Urbanus-producties als Hector en Koko Flanel, sloeg hij de dramatische weg op met het Oscargenomineerde Daens. Het duurde enige tijd voor hij de film Licht uitbracht, een minder succesvol product. Nu staat hij er met Verder Dan De Maan, een project waar Coninx een viertal jaar mee bezig is geweest. De film houdt het midden tussen een plattelandsdrama en een hartverwarmend verhaal over een opgroeiend meisje. Dit is Coninx in goeden doen.

We schrijven 1969, een klein dorpje in Nederland. Spilfiguur is het kleine meisje Caro (Neeltje De Vree), negen jaar, samenwonend met vier broers en zusjes, dochter van moeder Ita (Johanna Ter Steege) en vader Mees (Huub Stapel). 1969 is het jaar dat de Apollo 11 op weg is naar de maan. Een gegeven dat in de familie van Caro op heel wat ongeloof stuit. Caro zelf staat weigerachtig ten opzichte van deze nieuwe technologische ontwikkelingen, maar ook haar vader trapt niet in deze naar zijn zeggen mediastunt. Volgens Mees zijn het de Amerikanen in Hollywood die deze circus opvoeren. Ze hebben een studio opgebouwd en houden de wereld voor de gek. Verder Dan De Maan schetst het verhaal van het gezin van Caro, waar vader Mees de ene moment opgewekt en blij met zijn kinderen omgaat en het andere moment straalbezopen tussen de varkensstront ligt te slapen.

Het scenario van de film is afkomstig van Jacqueline Epskamp. De film kent heel wat mooie dialogen, maar ook ijzersterke monologen (we nemen graag Stapels thuiskomst met de frieten ter herinnering!). Het verhaal stelt op het eerste zicht maar weinig voor, maar als je dieper kijkt en de film vordert gaat er een nieuwe wereld open. Er zit heel wat symboliek in deze Verder Dan De Maan, maar ook een sterke godsdienstigheid. De film vertelt bovendien ook het verhaal van het opgroeiende meisje Caro, die nergens voor de keuze van geloof wordt gesteld, maar als het ware geterroriseerd wordt door haar vaders opvattingen. Dit intrieste verhaal van hoop, liefde en verdriet speelt zich – origineel! – af tegen de achtergrond van de maanlanding in 1969.

Ook schept Coninx in zijn film op gevoelige wijze een zekere tijdsgeest, waardoor je je als kijker nog beter in het verhaal gaat inleven. Een dansscène op de tonen van het overbekende Kili Watch van The Cousins, de aanwakkerende populariteit van de televisie, … Coninx’ film bevat thema’s die in de hedendaagse filmcultuur verdwenen lijken. Haast niemand focust zich nog op boerenfamilies, de sentimentaliteit van de film is tegenwoordig haast een rariteit. Hiervoor moeten we Coninx alleszins bewonderen dat hij nog zo’n film durft maken. Dat het bovendien nog een aandoenlijke, goede film is, kan alleen maar meegenomen zijn.

Bovendien zijn ook de acteurs in Verder Dan De Maan prima gekozen. Huub Stapel speelt niet het personage, waarop de hele film zich focust, maar heeft wel de meeste screentime. Als de haast voortdurend dronken Mees, weet hij een blijvende vertolking neer te zetten en bewijst hij eens te meer waaraan hij de titel ‘één van de beste acteurs van Nederland’ te danken heeft. Stapel weet in zijn acteren zoveel gevoel te herbergen dat je zou geloven dat het allemaal heel echt is. Ook Johanna Ter Steege levert een beresterke vertolking als moeder des huizes, die ondanks alle tegenslagen toch van haar man is blijven houden. De grootste verrassing is afkomstig van de jonge, frivole Neeltje De Vree, die op charmante, maar ook aangrijpende wijze haar rol neerzet van de jeugdige, opvallend sceptische, extreem gelovige Caro. Coninx werkt in zijn film ook met Belgische acteurs in kleinere rollen. Zo herkennen we bijvoorbeeld Dirk Roofthooft als de pastoor, Wim Opbrouck als vriendelijke zweminstructeur en Jaak Van Assche en Peter Van Den Begin als cafégasten.

Verder Dan De Maan is een eerlijke, integere film, die ondanks een mindere trailer ons naar het einde toe bij de keel wist te grijpen. Het religieuze aspect komt voor velen waarschijnlijk tot vervelens toe aan bod, maar denk dan gewoon aan het achterliggende verhaal van de film. Een warme, mooie film!

Peter Janssens