Homepage filmsalon
****************
LAND OF THE DEAD

REGIE:
George A. Romero


*********


MET:
Simon Baker

John Leguizamo

Dennis Hopper

*********


USA / 2005 / 93 MIN.
*********


Verdeler:
Paradiso Filmed Entertainment

Looks like God left the phone off the hook.

20 jaar. 20 lange jaren heeft het geduurd vooraleer the master of the fleshing-eating-zombie genre George A. Romero zich nog eens in deze smakelijke horrorstijl waagde dat nota bene hijzelf heeft groot gebracht. In ons eigenste zombiefestival kunt u nog eens nalezen hoe goed Night Of The Living Dead (1968), Dawn Of The Dead (1978) en Day Of The Dead (1985) wel waren. Klein van aanpak, groots van impact. Want niet alleen de gore stond centraal maar Romero bezorgde ons horrorfilms met onderliggende sociale, culturele en politieke statements. Iets wat de hedendaagse kijkers van deze klassiekers wel eens durven vergeten en als ze het hebben over zombiefilms refereren naar Danny Boyle's 28 Days Later of de lange benen van Milla Jovovich in de Resident Evil afleveringen. Of wanneer je in een gesprek het hebt over Dawn Of The Dead ze het plots blijken te hebben over de remake van Zack Snyder (die trouwens wel goed was). Maar geef Romero het maar na: nu krijg je haast in alle films Afro-Amerikaanse acteurs te zien zowel als vriend of als vijand maar om in de jaren '60 plots uit te pakken met een zwarte acteur in de hoofdrol die beweert 'I'm boss here' en zo de witte maatschappij over je heen te krijgen, dan kun je lichtjes van een radicale aanpak spreken. Of in de jaren '70 waar de grote shopping mall's uit de grond rijzen, krijgen de mensen van die consumptiemaatschappij plots een spiegel voor zich: de film was een statement over macht en hebzucht. Nu behoren winkelcentra tot het gewone beeld in de stadsstraat: het is een plaats waar we onze kapitalistische behoeften bevredigen. Wat dus de grimmige voorspelling van Romero was… In de jaren '80 vervolgens kregen we het belabberde beeld van de economie en militaire regimes in het gezicht gesmeten. Romero's zombiefilms waren niet alleen horrorfilms in de zin van de aanwezige gore, neen we kregen tevens een donker en bedreigend beeld van onze maatschappij te zien; ook dat was horror.

Omdat Land Of The Dead - u kunt zich afvragen van waar ze die namen blijven halen maar eerlijk gezegd: hij klinkt toch weer goed in de oren - bedoeld is voor zijn generatie zullen ook nu weer de onderliggende thema's en motieven je om de oren geslingerd worden. En wat is heden ten dage actueel? Terrorisme. Zie maar de quotes "I want to live in a world without wars" en "We don't negotiate with terrorists." Ik vermoed, als je een Amerikaanse krant opendoet bestaat er een grote kans dat die zinnen op de hoofdpagina staan. En jawel hoor ze worden meerdere malen in andere films gebruikt maar Romero gebruikt deze clichés wel handig: hij wijst er met zijn aanpak op dat we zelfs niet meer denken aan die clichés. We horen elke dag van vermoorde vrouwen, soldaten, kinderen in Irak, Afghanistan, de burgeroorlogen in Afrika allerhande. Maar raakt u dat nog? Is het niet zo dat je zegt van dat is wel erg en daarna lustig verder je spaghetti verorbert en je opsomt wat je nog allemaal moet doen voor het slapengaan? We staan er niet meer bij stil. En wat doet Romero? Hij gebruikt B-movie gore, afgrijselijke zombies en verschietachtige scènes om er ons op te wijzen dat deze voor ons wel nog een afstotend karakter hebben in tegenstelling tot het nieuws in onze ochtendkrant.

O ja, zal ik het maar eens hebben over het verhaal. Het is al een tijdje geleden dat de zombies in het leven werden geroepen en kenmerkend voor de tijd is de evolutie. Zo ook bij de zombies. Blijkt dat er tekenen zijn van samenwerkende vennootschappen tussen de zombies en ze zouden zelfs op een zeer laag pitje kunnen denken. Aanstoker van deze evolutie, een stevig gebouwde zwarte zombie, werpt zich op als leider en bewapent zichzelf met een geweer en een pneumatische drilboor. Ook herinnert hij zich flarden van zijn verleden als pompbediende. Maar standaard bij Romero, niet de zombie is de ultieme vijand, wel de mens zelf. Hier in de figuur van ene Kaufman. Het feit dat de zombies haast gans de wereld hebben veroverd, bracht hem massale tonnen geld en macht. Hij is immers heerser van de zombievrije stad Pittsburgh (dit is trouwens de stad waar Romero zijn eerdere trilogie opnam; dat was ook deze keer zijn bedoeling maar de producers verkozen Toronto om zo te kunnen genieten van de Canadese belastingsvoordelen) en overziet zijn paradijs vanuit de immense toren Fiddler's Green. Die toren is enkel weggelegd voor de rijken en welgestelden, anderen moeten zien te overleven in de buitenwijken. De stad wordt beschermd van de zombies doordat ze aan drie zijden omgeven is door water en aan de vierde zijde werd een gigantisch elektrocuterend hek geplaatst. Daarnaast beschikt Kaufman over een eigen leger. Daarin bevinden zich o.a. Riley en Cholo alhoewel hun reden om te werken voor de baas verschillend zijn. Riley wil de mensen in de wijken helpen, Cholo doet het voor het geld en via duistere opknapkarweitjes voor Kaufman wil hij zich een weg banen naar Fiddler's Green. Via het fameuze autovehikel Dead Reckoning (de aanvankelijke werktitel van de film) rijden ze doorheen zombiesteden om overlevingsmateriaal, etenswaren en andere benodigdheden te zoeken. Voor Riley is dat voedsel en medicijnen, voor Cholo champagne en sigaren om zo Kaufman gunstig te stellen. Een beeld dat weer dicht tegen de realiteit aanleunt: mensen met macht of die dit willen, buiten de omringende gebieden of landen uit, ontdoen hen van natuurlijke bronnen om zo zichzelf en hun welgestelde vrienden te plezieren. Klinkt dit niet bekend in de oren? Uiteraard willen de onderdrukten zich revengeren, roept er zich één op als leider die zijn troepen voorbereid op een revolutie die de machtigen vanuit hun toren van ivoor niet zien aankomen en zo gaat het menselijke ras een strijd aan met zichzelf…

Echter Kaufman ziet Fiddler's Green als een plaats waar zich mensen bevinden die hem kunnen verrijken en dat is Cholo niet. Hij moet dan ook niks van Cholo's mouwvegen afweten en wil hem laten elimineren. Riley raakt eveneens uit de gratie van Kaufman wanneer hij een vrouw redt tijdens een kooimatch tussen twee zombies. Kooimatch? Jawel Romero drukt ons nog maar eens op de feiten. Zelfs de meest verschrikkelijke gebeurtenissen worden gebruikt om er munt uit te slaan. Zoals er daags na 11/9 op Ground Zero souvenirs verkocht werden van de Twin Towers, zo worden in Land Of The Dead zombies gebruikt voor vertier. In bars doen ze dienst als mikroos, als vastgeketende attractie die je wil opeten doen ze dienst als fotomateriaal, en in een kooi worden ze opgehitst als vecht- en eetmachines. Om het vertier te vergroten werd in plaats van een beest dan maar een mens gegooid in de kooi. Riley, samen met zijn buddy Charlie, weten ze te redden van de zombies maar dat was niet naar de zin van Kaufman. Echter, Cholo is er vandoor gegaan met Dead Reckoning, eigendom van Kaufman, en aan boord zitten een aantal nucleaire bommen, genoeg om Fiddler's Green op te blazen. Kaufman roept dan maar ter compensatie van zijn vrijlating de hulp van Riley in om Dead Reckoning te lokaliseren. En ondertussen zijn natuurlijk ook onze zombies nog in de film aanwezig. Meer nog, ze zijn zelfs op weg naar Pittsburgh om ook die stad te veroveren. Met de scène waarin de zombies boven het water uitrijzen, kent Romero ook zijn klassiekers want zo brengt hij hiermee een ode aan Carnival Of Souls uit 1962. Wie er van de legertroepen gebeten wordt door zombies, welke lichaamsdelen zij afkluiven en welke ingewanden ze smakelijk opeten, wie er overleeft, en of er een kans is dat Romero nog een vijfde deel maakt, je kan het beter zelf aanschouwen. Het einde van de film zal voor sommigen teleurstellend zijn, een soort van anti-climax. Bedenk dan gewoon dat deze anti-climax gewoon Romero's standpunt is en niet een fout in het scenario. Is het nodig om een oorlog te rekken wanneer beide zijden hun standpunt niet willen wijzigen? "We are both simply looking for places to live, both looking for our own freedoms." Als je het niet met elkaar eens kunt zijn, leer het dan eens zijn om oneens te zijn.

De cast is internationaal getint. Je hebt de Australische Simon Baker - laatst in The Ring 2 - als de loyale Riley, de Colombiaan John Leguizamo - van alle markten thuis - als Cholo, ervaren Amerikaanse rot Dennis Hopper die nog eens al zijn venijn mag bovenhalen als Kaufman, de sexy Italiaanse Asia Argento wiens vader Italiaans horrormeester Dario Argento co-producer was van Romero's Dawn Of The Dead EN Tom Savini, goede vriend van Romero die veel meewerkt aan of in zijn films en hier een cameo mag doen als 'machete zombie'. O ja, let ook op het duo Simon Pegg en Edgar Wright die een cameo verrichten als 'photo booth zombie'. Welk duo zegt u. Herinnert u zich het uitstekende Shaun Of The Dead? Zij zijn de makers ervan. Romero was wat onder de indruk van hun werk en vroeg of ze wilden verschijnen in zijn Land.

Als we richting conclusie gaan, kunnen we aanhalen dat Romero zijn zombies angstaanjagender heeft gemaakt dan in zijn vorige films, dat er heus wat gore-effecten inzitten inclusief lichaamsdelen en ingewanden die in het rond vliegen en dat hij als het ware een ode brengt aan zijn genre. Maar toch kwam het gevoel naar boven dat hij als horrorfilm niet over gans de lijn weet te scoren. Dat komt natuurlijk omdat je met recentelijke meer flitsende zombiefilms nog in het achterhoofd zit, alhoewel Romero nog steeds leuke zombiegags weet te vinden. Het is als het ware of je je terug moet aanpassen aan de visie van Romero. Misschien dat dit een afknapper is voor horrorfreaks. Maar als je hem mede bekijkt vanuit onderliggende kritisch maatschappelijke verhaallijnen is het een terecht vervolg in zijn Deadcollectie. Land Of The Dead mag dus niet puur als horrorfilm bekeken worden, integendeel de horror dient om ons met de neus op de realiteit te drukken. Een realiteit die wel schokkend is maar ons niet meer kan raken. Wie is er dan de zombie? Over hen wordt in de film gezegd "They're pretending to be alive…" Het antwoord is veelzeggend: "Isn't that what we're doing? Pretending to be alive?"

Bruno Pletinck