*
****************
<>

REGIE:
Guy Lee Thys
Ivan Broeckmans

*********

*********


MET:
Roy Aernouts (Wout)

Babette Manalo

Fred Van Kuyck

*********


België / 2002 / 98 min.
*********


Verdeler:
Kinepolis Film Distribution

Zwarte zondag in Antwerpen

Zondag 8 oktober 2000. Politiek Antwerpen bereikt een dieptepunt. Het schaamrood verschijnt op 2/3e van de Antwerpse bevolking. Wie had dit ooit durven denken? Natuurlijk de rest van de Antwerpse bevolking die die bewuste dag hebben gestemd op Vlaams Blok waardoor deze de sterkste partij van Antwerpen werd? Reden? Doorslaggevende argumenten? Velen hebben interessante theorieën verkondigd maar konden geen sluitend antwoord geven. Filmmakers Guy Lee Thys en Ivan Broeckmans proberen met de film Kassablanka toch de situatie te verduidelijken en mikken vooral op clichés en herkenbare situaties om tot een totaalbeeld te komen zodat iedereen de pointe kan begrijpen. Het verhaal start juist een week voor 'Zwarte Zondag'.

Voor te beginnen neemt de film geen standpunt in maar is een eigen interpretatie volgens de filmmakers. Er wordt gefocust op zowel Vlaamse kant als de allochtone zijde. De personages worden gevolgd in hun alledaagse doen en laten maar er wordt ook getoond dat sommige van deze mensen dingen ondernemen die men liever voor zichzelf houdt. Men weet dat het verkeerd is want men zwijgt er liever over omdat men dan in aanvaring komt met de principes of geloofsovertuiging van de ouderen. Tijdens de climax komen al deze zaken samen wat dan weer ontaardt in een verbijsterend eindshot. Maar laten we bij het begin beginnen.

Kassablanka is de naam van een sociale buurt in Antwerpen die zijn naam ontleent aan het hoge percentage allochtone inwoners. Samen met de Vlaamse bevolking wonen ze opeengestapeld in uitzichtloze appartementsblokken. We maken kennis met de familie Van Loock. Vader, racistisch, extreemrechts Vlaams nationalist; moeder, danst naar de pijpen van iedereen maar heeft het hart op de juiste plaats; dochter Zonnetje gaat graag met de jongens uit en is het schatje van de familie. Wout is de negentienjarige zoon, werkloos, zoekend naar zijn plaats in de maatschappij. Neef en vriend aan huis Joeri komt soms langs om zijn avonturen te vertellen aan Wout: of hij heeft een dronkelap ineengeslagen of een homo in het stadspark eens 'een leske geleerd'. Wout kan er eigenlijk niet van wakker liggen. Als buren hebben zij de familie Fawzi. Vader wil dat hun kinderen volgens de islam leven en is dan ook een aanhanger van het fundamentalisme. Zijn dochter Leilah draagt een hoofddoek en zijn zonen zwaaien thuis de plak tegenover de vrouwen. De oudste zoon Rachid heeft werk gevonden in een pizzeria en is hierdoor veel weg. Zijn vrienden noemen hem Nico. De twee families leven gewoon naast elkaar zonder enige vorm van dispuut.

Elke dag heeft Wout als taak om de hond uit te laten. Meermaals komt hij de mooie Leilah tegen. Ze glimlachen tegen elkaar maar dat is dan ook alles. Toch voelen ze voor elkaar wel iets en op zekere dag ontstaat er een gesprek. Vader Van Loock volgt de verkiezingspolls op de voet. Volgens de peilingen staat het Vlaams Blok ver achter maar hij is er van overtuigd dat de mensen hun stem duidelijk zullen laten gelden achter het gordijn in het stemhokje. Zonnetje is dringend op zoek naar stuff om te trippen.

De verkiezingsdag nadert. De spanning stijgt ... De verhouding tussen Wouter en Leilah wordt echter maar is nog steeds geheim. Toch komt vader Fawzi dit te weten en vertelt dit aan de broers van Leilah. Thuis zitten de Van Loocks voor de televisie de verkiezingsuitslag te volgen. Het uur der waarheid is aangebroken. Extreem rechts maakt vorderingen Vader is in zijn nopjes en begint allerlei (gekende) toenamen te roepen doelend op de allochtone bevolking en minderheidsgroepen. Nu zullen ze wel een veeg uit de pan krijgen. Wout kan dit niet meer aanhoren en verzet zich tegen zijn vader. Moeder wil ertussen komen en dan wordt er aangebeld. Het zijn de Fawzi's die een woordje uitleg willen over de verboden liefdesverhouding. Er volgt een handgemeen ...

Beide regisseurs hadden het idee om 'zwarte zondag' eens uit de doeken te doen en na de vele gesprekken die zij onderling hadden gevoerd merkten ze dat ze op dezelfde golflengte zaten. Men besloot de lat eens hoog te leggen en vertrokken zonder vast scenario met juist enkele basisideeën. Via verschillende castings werd er gezocht naar acteurs. Men wou absoluut vermijden dat er bekende acteurs of vriendjes van vriendjes in de film optraden. De prestaties moesten vanuit hart en ziel komen. Zo kon men na enige tijd vertrekken met een unieke ensemblecast. Enkele debuterende acteurs naast ervaren acteurs zoals Alfred Van Kuyck, LucD'heu en Amid Chakir staan garant voor geloofwaardige scènes die nog authentieker worden door het typisch Antwerps accent. Vooral Roy Arnouts die de rol speelt van Wout laat indruk na. De opnames gebeurden op digitale betacam en is later opgeblazen tot 35 mm. Een procedure die meermaals gebruikt wordt en die alleszins de kosten drukt.

Guy Lee Thys is een gekend Antwerpse filmer die debuteerde in 1982 met een eigen gefinancierde thriller De Potloodmoorden met Bert Andre in de hoofdrol. Zijn tweede project Cruel Horizon uit 1989 toonde een hartverscheurend beeld van een onderwerp dat toen in de belangstelling stond namelijk: de bootvluchtelingen en hun uitbuiting. Toen werd het eventjes stil rond deze merkwaardige figuur maar hij stond terug in de belangstelling als scenarioschrijver van Shades geregisseerd door Erik Van Looy. Nu staat hij terug op scherp met de film Kassablanka die hij samen regisseerde met Ivan Boeckmans die bekendheid verwierf met zijn kortfilm De Tuinkabouter.

Het eindresultaat van Kassablanka is een eigentijdse Romeo en Julia verhaal dat ondanks het onderwerp niet al te moraliserend wordt verteld. Sommige scènes zijn hilarisch uitgebeeld om het leed wat te verzachten. De bedoeling was om een situatieschets te maken en daar zijn beide regisseurs dan ook in gelukt.

Patman